E-Zorbalık Ölçeği ve E-Mağduriyet Ölçeği: Ankara Üniversitesi Sigara Bağımlısı Öğrencilerinde Geçerlilik Güvenilirlik Çalışması
PDF

Anahtar Kelimeler

geçerlilik
güvenilirlik
siber mağduriyet
siber zorbalık
üniversite öğrencisi

Nasıl Atıf Yapmalı

1.
Çetin E, Cantürk N, Dağalp R. E-Zorbalık Ölçeği ve E-Mağduriyet Ölçeği: Ankara Üniversitesi Sigara Bağımlısı Öğrencilerinde Geçerlilik Güvenilirlik Çalışması. Bull Leg Med [Internet]. 13 Ekim 2019 [a.yer 16 Aralık 2019];24(2):115-21. Erişim adresi: https://adlitipbulteni.com/atb/article/view/1296

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı Lam ve Li (2013) tarafından geliştirilen Gençdoğan ve Çıkrıkçı (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan E-Zorbalık Ölçeği’nin ve E-Mağduriyet Ölçeği’ningeçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını yapmaktır.

Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini Ankara Üniversitesi öğrencilerinden hukuk fakültesi, tıp fakültesi, mühendislik fakültesi öğrencisi olan ve sigara bağımlısı gönüllü 120 öğrenci oluşturdu. Veriler Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, altı maddeden oluşan E-Zorbalık Ölçeğive beş maddeden oluşan E-Mağduriyet Ölçeğiile toplandı. Verilerin analizinde içerik geçerliliği için Kaiser-Meyer-Olkin(KMO) ve Bartlett's Testi, güvenilirlik çalışmasında Cronbach alfa katsayısı kullanıldı.

Bulgular: E-Zorbalık Ölçeği’nde geçerlilik analiz sonucu KMO değeri %79,8, Barlett Küresellik Testi Ki Kare değeri323,480 olup yeterli geçerlilik düzeyine sahiptir. E-Zorbalık Ölçeği’ndeCronbach alfa katsayısı 0,834 olup kuvvetli güvenilirlik derecesine sahip olduğu belirlendi. E-Mağduriyet Ölçeği’nde geçerlilik analiz sonucu KMO değeri %73,9, Barlett Küresellik Testi Ki Kare değeri224,418 bulundu. E-Mağduriyet Ölçeği’nde Cronbach alfa katsayısı 0,808 olup kuvvetli güvenilirlik derecesine sahip olduğu belirlendi.

Sonuç: Gençdoğan ve Çıkrıkçı tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan E-Zorbalık Ölçeği ve E-Mağduriyet Ölçeği yüksek seviyede güvenilirlik ve yeterli geçerlilik seviyesine sahiptir.Ölçeğin sigara bağımlısı üniversite öğrencilerinin siber mağduriyet yaşama ve siber zorbalık gösterme durumlarının saptanmasındakullanılması önerilmektedir.

https://doi.org/10.17986/blm.2019252290
PDF

Kaynaklar

Berkowitz L. Aggression: Its Causes, Consequences, and Control. New York: Mcgraw-Hill, 1993.

Suler J. The online disinhibition effect. CyberPsychology & Behavior 2004;7(3):321-6. DOI: https://doi.org/10.1089/1094931041291295.

Kowalski RM, Limber SP. Electronic bullying among middle school students. Journal of Adolescent Health 2007;41(6):22-30. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.08.017.

Yetim S. Siber Zorbalık, Türkiye ve ABD karşılaştırması (Abd V. Drew Dosyası). TBB Dergisi 2015;120:325-84.

Hinduja S, Patchin JW. Bullying, cyberbullying, and suicide. Archives of Suicide Research 2010;14(3):206-21. DOI: https://doi.org/10.1080/13811118.2010.494133.

Erdur-Baker Ö, Topçu Ç. Siber Zorbalık. İçinde: Deryakulu D (Ed.). Bilişim Teknolojileri Öğretiminde Sosyo-Psikolojik Değişkenler. 1. Baskı. Ankara: Maya Akademi Yayıncılık, 2008;105-25.

Arıcak OT, Tanrıkulu T ve Kınay H. Siber Mağduriyet Ölceği’nin ilk psikometrik bulguları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi 2012;11:1-6.

Eroğlu Y. Ergenlerde Siber Zorbalık ve Mağduriyeti Yordayan Risk Etmenlerini Belirlemeye Yönelik Bütüncül Bir Model Önerisi. Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. 2014.

Menesini E, Nocentini A. Cyberbullying definition and measurement: Some critical considerations. Journal of Psycholog 2009;21:230-2. DOI: https://doi.org/10.1027/0044-3409.217.4.230.

Promoting the health of young people in Custody Pg. 7. http://www.euro.who.int/document/e81703.pdf Erişim tarihi: 25.12.2018.

Adolesanlarda Koruyucu Sağlık Hizmetleri. www.sabem.saglik.gov.tr/Akademik_Metinler/goto.aspx?id=1455 Erişim tarihi: 26.12.2018.

Kılıççı Y. Okulda Ruh Sağlığı. 5. Baskı. Ankara: Anı Yayıncılık, 2006;113–5.

Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2014. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16198 Erişim tarihi: 25.12.2018.

Davis RA. Cognitive-behavioral model of pathological internet use. Computers in Human Behavior 2001;17(2):187–95. DOI: https://doi.org/10.1016/S0747-5632(00)00041-8.

Yang SC, Tung CJ. Comparison of internet addicts and nonaddicts in Taiwanese high school. Computers in Human Behavior 2007;23(1):79-96. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2004.03.037.

Tokunaga RS. Following you home from school: A critical review and synthesis of research on cyberbullying victimization. Computers in Human Behavior 2010;26:277-87. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2009.11.014.

Smith PK. Cyberbullying and Cyber Aggression. In: Jimerson SR, Neckerson AB, Mayer MJ, Furlong MJ (Eds.), Handbook of School Violence and School Saffety: International Research and Practice. New York, US: Routledge/ Taylor & Francis Group, 2012.

Gençdoğan B, Çıkrıkçı Ö. Reliability and validity studies of the Turkish version of the e-bullying scale (E-BS) and e-victimization scale (E-VS). Journal of Theory and Practice in Education 2015;11(1):359-73.

Alvarez-García D, Nú~nez JC, Barreiro-Collazo A, García T. Validation of the Cybervictimization Questionnaire (CYVIC) for adolescents. Computers in Human Behavior 2017;70: 270-81. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.01.007.

Alvarez-García D, Barreiro-Collazo A, Nú~nez JC, Dobarro A. Validity and reliability of the Cyber-aggression Questionnaire for adolescents (CYBA). The European Journal of Psychology Applied to Legal Context 2016;8:69-77. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ejpal.2016.02.003.

Çetin B, Yaman E, Peker A. Cyber Victim and Bullying Scale: A study of validity and reliability. Computers & Education 2011;57(4):2261-71. DOI: https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.06.014.

Arıcak OT, Kınay H, Tanrıkulu T. Siber Zorbalık Ölceği’nin ilk psikometrik bulguları. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi 2012;9(1):101-14.

Creative Commons License

Bu makale şununla ruhsatlandırılmıştır: Creative Commons Attribution 4.0 International License.

İndirme Sayısı

İndirme verileri henüz hazır değil.