Karbonmonoksit Zehirlenmeleri Sonrası Geç Dönem Nöropatolojik Değişiklikler İki Olgu Sunumu - Turan, Arzu Akçay; Pakiş, Işıl; Arıcan, Nadir; Karayel, Ferah; Şam, Bülent; Kavas, Gamze; Öz, Büge (Adli Tıp Bülteni, 2003)
Karbonmonoksit (CO), tüm dünyada sık rastlanan ve ölümcül zehirlenmelere neden olan çevresel bir toksindir. CO zehirlenmelerine bağlı sistemik ve nörolojik değişiklikler, gazm yarattığı doku hipoksisi ve direkt toksik etki ile oluşmaktadır. Birinci olgu; 70 yaşında, 18 gün önce evinde kalp ve solunum durması ile bulunan ve uygulanan kardiyopulmoner resüsitasyonun ardından, koma tablosunda tedaviye alınan ve yoğun bakım komplikasyonları ile kaybedilen kadın olgu idi. İkinci olgu 35 yaşında, 8 ay önce CO zehirlenmesi nedeni ile tedavi edilen, kooperasyon güçlüğü ve denge kusurları gibi nörolojik sekellerle iyileşen ancak yüksekten düşme sonucu genel beden travmasına bağlı ölen kadın olgu idi. Her iki olgu otopsi bulguları eşliğinde değerlendirildi Beynin makroskopik incelemesinde birinci olguda bazal ganglionlarda yaygın peteşiyal kanama alanları ve bilateral globus pallidus’u tutan keskin sınırlı nekroz alanları, ikinci olguda beyin atrofisi, bazal gangli-onlar, hipokampus ve beyaz cevherde soluk alanlar görüldü. Mikroskopik incelemede birinci olguda globus pallidusta subakut infarkt, sentrum semiovalede miyelin dejenerasyonu ve gliozis, ikinci olguda hipokampus ve serebellum'un internal granüler tabaka ve purkinje hücrelerinde belirgin kayıp, bazal ganglionlar çevresinde miyelin solukluğu, beyaz cevher zararı, gliozis ve mikroglial proliferasyon mevcuttu. Her iki olguda değişen derecelerde saptanan gri ve beyaz madde zararları, CO zehirlenmesi sonrası gelişebilecek geç dönem bulgulardır. Bu bulgular, özellikle iki no Tu olguda var olan nörolojik sekelleri açıklamaktadır. Denge bozuklukları gibi nörolojik ya da depresyon gibi nöropsikiyatrik bulgularm % 10-40 oranında görülmesi, olgularda geç dönemde gelişebilecek travmaya zemin hazırlayabilir. Hatta 2 nolu olguda görüldüğü gibi travma (yüksekten düşme) tek başma ölüm nedeni olarak görülmekle birlikte kuşkusuz CO intoksikasyonu sonucu oluşan nörofizyolojik değişimlerin sürece olan katkısı da gözardı edilmemelidir. CO zehirlenmesi ile ölüm nedeni arasmda illiyet bağımn sorgulanabileceği adh olgularda bu histomorfolojik bulgularm değerlendirilmesi önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Karbon monoksit, zehirlenme, beyin, nöropsikiyatrik sendrom
Keywords: karbonmonoksit; zehirlenme; beyin; nöropsikiyatrik sendrom